“Het voelt aan als een stevige knuffel. Da’s fijn!” Bijna elke dag gaat Willem (11) met de bus naar school. Voor deze knaap met autismespectrumstoornis (ASS) betekent dat bijna dagelijks stress. Ook op school en in zijn vertrouwde thuisomgeving voelt hij veel druk. Hoe houdt een squeasevest hem boven water als hij kopje onder dreigt te gaan?

Willem heeft autismespectrumstoornis en kan zintuiglijke prikkels moeilijk verwerken. Daardoor heeft hij vaak moeite met veranderingen, drukke omgevingen en contacten met andere mensen.

Net als zoveel jongeren met autisme kan Willem zintuiglijke prikkels moeilijk verwerken. Daardoor heeft hij vaak moeite met veranderingen, drukke omgevingen en contacten met andere mensen. Dagelijkse situaties betekenen stress. Ook bij een fotoshoot en een interview over wat hij van een squeasevest vindt, dus. Maar de wil om zijn verhaal te vertellen, is heel groot, zegt zijn mama Jolanda. Omdat hij weet dat hij daarmee ook andere kinderen kan helpen.

Rustgevende druk

We ontmoeten Willem, mama Jolanda, juf Saskia en Katrien Ploegmakers van Squease Limited na de schooluren in zijn klasje in De Taalbrug in Eindhoven. Een hem vertrouwde en rustige omgeving. Voor hij antwoordt, denkt Willem lang na, maar eigenlijk lees je zo van zijn gezicht af of hij iets leuk of vervelend vindt. Dat hij straks uitzonderlijk met de auto mee naar huis kan, is voor hem een feest en dat vooruitzicht stemt hem vrolijk. Of hij het squeasevest even wil aantrekken om te tonen hoe het werkt? Zijn gezicht straalt. Het is al van februari geleden dat hij het vest drie weken uitprobeerde. Een blij weerzien dus.

Stevige knuffel

Squease is een woordspeling: to squeeze is Engels voor samendrukken, stevig vasthouden; to ease betekent kalmeren, tot rust brengen. “Als Willem de bus neemt naar school, gebruikt hij een zwaar kussen op zijn schoot om rust te ervaren”, vertelt zijn mama. “Hij slaapt ook met een zwaar kussen bovenop zijn dekbed. Maar er zijn nog tal van andere situaties die hem onder spanning brengen en waarvoor hij geen zwaar kussen bij de hand heeft.” Het squeasevest, een vest dat je kunt volpompen met lucht, kun je als een permanent kussen beschouwen. “Net zoals Willem diepe druk creëert met een zwaar kussen om te kunnen slapen en om zich op de bus af te schermen van te veel prikkels, genereert het squeasevest een diepe druk op het bovenlichaam”, legt Katrien Ploegmakers uit. “Die druk geeft kinderen met ASS verlichting in stressvolle situaties. Bovendien kunnen ze zelf bepalen wanneer én hoeveel druk ze willen. Op die manier wordt het leven buiten en op school een stuk aangenamer. Tests wijzen dat uit en de jonge proefkonijnen reageerden positief: ‘Ik wil dit de hele dag dragen’ … ‘Het voelt als een stevige knuffel’ ... Bovendien is het vest modieus: pubers willen niet opvallen, maar erbij horen. Daarom komen er modellen voor verschillende seizoenen en gelegenheden. Het is een fl ink houvast voor een grote groep mensen met ASS.”

“Straks hoef ik geen zwaar kussen meer op mijn schoot in de bus”

Afstudeerproject

Het idee ontstond eerder toevallig, vertelt Ploegmakers. “Voor onze opleiding Innovation Design Engineering in Londen zochten we een afstudeerproject. Een Engels neefje van een collega-afstudeerder heeft autisme. Voor hem en de vijf miljoen andere mensen met autisme in Europa (ca. 1 op 100 kinderen) zijn er weinig specifi eke producten. Via gesprekken met jongeren met een vorm van autisme en hun ouders, begeleiders, leraren en therapeuten kwamen we op het idee van het squeasevest. Er kwam een uitgebreide proefperiode. We wonnen er prompt internationale prijzen mee. Super, maar vooral een waardering voor waar je mee bezig bent.”

Dagboek

“Voor Willem was het vest meer dan een hulpmiddel zoals een kruk of een hoorapparaat”, aldus mama Jolanda. “Het vest was er gewoon. Twee weken lang heeft hij het dag en nacht gedragen. Ik had er wel wat schrik voor dat hij het altijd zou opblazen, maar hij voelde meestal heel goed aan wanneer hij dat het best deed of wanneer hij het beter kon laten leeglopen. Als ik nu in het dagboek lees dat ik toen bijhield, besef ik nog meer dat het voor hem een houvast was wanneer hij dat nodig had. Zo is warm eten voor hem elke dag een gevecht. Omdat hij sensorisch zo gevoelig is, doen geuren en smaken hem kokhalzen. Met het vest ging warm eten nog altijd wel erg moeizaam, maar toch iets beter. Dankzij het vest kan Willem in spanningssituaties vermijden dat de druk te groot wordt. Het voorkomt frustraties.”

Speciaal onderwijs Willem zit in de Combi G-klas in De Taalbrug, een school met speciaal onderwijs voor kinderen met hoor- spraaken/ of taalproblemen. Met zijn dertienen zitten ze in zijn klas, tien jongens en drie meisjes. Willem en nog vier andere kinderen hebben ASS. Wat is Willems juf Saskia in die proefperiode opgevallen? “In onze school bouwen wij sowieso veel stilte- en rustmomenten in”, vertelt Saskia Brouwers. “Voor de meeste kinderen is dat nodig om goed te kunnen functioneren. Zo zijn ze gewend om te werken met onze geluidsmeter. Die geeft met een cijfer aan hoeveel geluid er mag worden gemaakt. De kinderen weten precies wat elk cijfer betekent. In de klas zijn er een aantal individuele werkplekken. De kinderen kunnen gebruik maken van een hoofdtelefoon die omgevingsgeluiden dempt. Willem gebruikt een hoofdtelefoon met muziek. De kinderen staan open voor de problematiek van de anderen en weten waarom iemand zus of zo reageert. Toen Willem op school dat vestje droeg, hebben we erover gepraat en vragen beantwoord. Dan was dat voor iedereen heel gewoon. Ik stond er van te kijken hoe goed Willem kon inschatten wanneer hij het vest moest opblazen of leeglaten.”

Juf Saskia: “Ik vond het opmerkelijk hoe goed Willem kon inschatten wanneer hij het vest moest opblazen of laten leeglopen.”

Nevenwerkingen

Heeft de proefperiode met het squeasevest ook nevenwerkingen? “Absoluut”, knikt mama Jolanda, “maar vooral positieve. Het vest helpt niet enkel bij hoogspanning, maar zorgt ook voor ontspanning. Daardoor was Willem in die periode opgewekter, hij kon de wereld beter aan.” “Dat komt”, vult Katrien Ploegmakers aan,”doordat die diepe druk een neurotransmitter vrijmaakt waardoor je rustiger wordt en een andere neurotransmitter waar je vrolijker van wordt. Vergelijk het met een baby die je lekker in een doek inbakert. Of met het gevoel van een stevige knuffel waar jonge proefpersonen het over hebben.”

www.squeasewear.com
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

--------------------------------------------------

Tekst en foto’s: Bert Vermeulen